و هرگاه احدى از شما روزه باشد بايد كه فحش نگويد و عملهاى جاهلان نكند . و اگر كسى با او منازعه نمايد يا دشنام دهد بايد كه بگويد : من روزه‌ام ، من روزه‌ام « 1 » - « 2 » . و نيز آن حضرت فرمودند : هركه غيبت مسلمانى بكند « 3 » روزهء او باطل مىشود و وضوى او شكسته مىشود . و اگر بر اين حالت بميرد مرده خواهد بود در حالتى كه حلال شمرده باشد چيزى را كه خداى عزّ وجلّ حرام كرده « 4 » . و فرمودند : بسيار روزه‌دارى مىباشد كه او را نصيبى از روزه به غير از گرسنگى و تشنگى نمىباشد « 5 » . و حضرت امام جعفر صادق عليه السلام فرمودند : يك دروغ گفتن موجب افطار روزه‌دار مىشود . پرسيدند : كدام از ما مىباشند كه هرگز دروغ نگويند ؟ فرمودند : آن چنان نيست كه فهميديد ، بلكه مراد آن است كه دروغ بر خدا و رسول خدا و ائمّهء هُدى عليهم السلام بسته شود « 6 » . و معناى باطل شدن روزه به دروغ و غيبت و غير اينها از امورى كه فقها موجب افطار نمىدانند آن است كه آن روزه قبول نشود و ثوابى بر آن مترتّب نگردد ، نه آنكه مجزى نباشد و از عهدهء تكليف بيرون نيامده باشد ، چنانچه تحقيق آن در باب نماز گذشت . و از براى اين است كه اين شرط را در روزهء خصوص ذكر كرديم نه در روزهء عموم . و امّا روزهء خصوصِ خصوصْ روزهء قلب است از همّتها و قصدهاى دَنى و

--> ( 1 ) . a - من روزه‌ام . ( 2 ) . مسند أحمد 2 : 245 . سنن أبي داود 1 : 530 ح 2363 . ( 3 ) . بكند / s كند . ( 4 ) . أمالي الصدوق : 515 ضمن بازداشته‌هاى پيامبر . ثواب الأعمال : 284 . ( 5 ) . مسند أحمد 2 : 441 . و مانند آن در نهج البلاغة 4 : 35 كلام 145 . أمالي الطوسي : 166 ح 29 . ( 6 ) . الكافي 2 : 340 ح 9 .